Polyvagaal theorie

De Polyvagaal Theorie is een theorie ontwikkeld door Dr. Stephen Porges die uitlegt hoe ons zenuwstelsel reageert op stress en gevaar. 

Hierin speelt de Nervus Vagus een essentiele rol. De Nervus Vagus, de 10e zenuwbaan en ook wel de “zwervende zenuwbaan’ baan genoemd, is een van de belangrijkste zenuwen in het lichaam. Het speelt een cruciale rol in het autonome zenuwstelsel door het reguleren van een groot aantal vitale lichaamsfuncties, waaronder de hartslag, spijsvertering en ademhaling.

De Nervus Vagus heeft vertakkingen aan onze organen. Behalve het reguleren van tal van interne processen scant het ook de omgeving af met als doel om te bepalen of we veilig zijn en of we in verbinding zijn.

We kunnen vervolgens in één van de volgende drie toestanden aanwezig zijn:

In de Ventraal Vagale toestand zijn we in staat om verbinding met onze partner te maken.

De Sympatische – en Dorsaal Vagale toestand zijn toestanden waarin we onszelf aan het verdedigen zijn.
We komen in deze beschermingstoestanden terecht via een trigger. Een trigger kan iets zijn wat onze partner doet, zegt of soms niet doet (“hij geeft geen antwoord als ik hem iets vraag”).

De ladder in de afbeelding maakt duidelijk dat deze toestanden een hiërarchische structuur kent. Van Ventraal Vagale toestand, ga je naar Sympatische toestand naar Dorsaal Vagale toestand.

Hoewel onze partner door een ,vaak onbewuste, opmerking of gebaar de trigger kan zijn en we terechtkomen in een sympatische toestand, ben je zelf primair verantwoordelijk om jezelf terug te brengen in de Ventraal Vagale toestand. Dat is niet altijd makkelijk, omdat je veiligheidssysteem begint  in het onderbewuste brein.